231. rocznica uchwalenia Konstytucji 3 Maja

3 maja 1791 r. obradujący w Warszawie Sejm uchwalił „Ustawę zasadniczą” zwaną potocznie Konstytucją 3 maja. W tradycji politycznej Rzeczypospolitej Obojga Narodów konstytucją nazywano dokumenty końcowe obrad Sejmów, dlatego w tym wymiarze dokument nie był przełomowy.

O jego niezwykłej roli historycznej zadecydowały okoliczności oraz treść. Ustawa została uchwalona po pierwszym rozbiorze i stanowiła efekt wieloletnich prac tzw. stronnictwa reformatorskiego, którego celem było uzdrowienie upadającego państwa. Konstytucja 3 maja wprowadzała szereg rozwiązań, które miały doprowadzić do uzdrowienia ustroju Rzeczypospolitej: zniesiono liberum veto oraz wolną elekcję, odebrano prawo głosu szlachcie nieposiadającej majątków ziemskich (tzw. gołocie), wprowadzono częściowe zrównanie praw osobistych szlachty i mieszczan oraz objęto opieką państwa stan chłopski. Była jednym z pierwszych tego rodzaju aktów prawnych na świecie, który jednak został uchylony w wyniku przegranej przez stronę polską tzw. wojny o konstytucję.

W 1792 r. zawiązana została przez cześć polskich magnatów popieranych przez Rosję konfederacja targowicka. Jej uczestnicy poprosili Katarzynę II o interwencję zbrojną w Rzeczypospolitej w obronie ustroju państwa, którego caryca była gwarantem. Armia rosyjska wkroczyła w granice Polski i mimo zwycięstwa wojsk polskich pod Zieleńcami, ostatecznie król Stanisław August przystąpił do konfederatów i tym samym zanegował zasadność reformy, która pierwotnie popierał. Idea naprawy państwa upadła.

W wyniku przegranej wojny a późnej kolejnych rozbiorów, Rzeczpospolita przestała istnieć, jednak pamięć o Konstytucji 3 maja nie zginęła. Przez lata zaborów ten projekt reformy państwa podtrzymywał w Polakach poczucie własnej wartości politycznej i rozbudzał aspiracje niepodległościowe. Akt Konstytucji 3 maja jest jednym z najwybitniejszych zabytków polskiej myśli politycznej i ustrojowej.

Pod adresem konstytucja3maja.gov.pl można znaleźć informacje o najważniejszych wydarzeniach politycznych, militarnych, legislacyjnych i wydawniczych, które stały się impulsami do stworzenia i uchwalenia Konstytucji 3 maja.

Żródło: www.ore.edu.pl

Obraz Jana Matejki Konstytucja 3 Maja 1791 roku powstawał od I do X 1891 r. Obraz ma wymiary 247 × 446 cm i znajduje się w zbiorach Zamku Królewskiego w Warszawie

Maj 2022
P W Ś C P S N
« Kwi    
 1
2345678
9101112131415
16171819202122
23242526272829
3031  



Aktualnie online: 4
Dzisiaj: 258
W tym tygodniu: 3676
W sumie: 4231424

bip